جغرافیا و تاریخ

ساخت وبلاگ

بخش مرکزی شهرستان شبستر طبق آمارهای منتشره شامل بیست و پنج آبادی است. یکی از روستاهای این بخش روستای

دیزج خلیل در مسیر جاده تبریز-شبستر و حدود دو کیلومتری جنوب شرقی شهر شبستر قرار گرفته .روستا

محدود است ازشمال غربی به شهر شبستر ، از شمال شرقی به روستای نوجه ده ، از جنوب به شهر وایقان و

باتلاقهای دریاچه ارومیه ، از مغرب به روستای شنگل آباد ، از مشرق به قلعه حسن آباد .مختصّات جغرافیائی

آن در سی و هشت درجه و نه دقیقه عرض شمالی ، چهل و پنج درجه و چهل و سه دقیقه طول شرقی از

نصف النهار گرینویچوارتفاع از سطح دریای آزادهزارو چهارصد و چهل پنج متر واقع شده است

تر

سابقه تاریخی

برابراسناد مکتوب ، روستای دیزج خلیل در دورة قاجاریه تحت مالکیت محمدعلی میرزا فرزند مظفرالدین شاه بود که توسط سرتیپ

افخمی از وراّث محمدعلیشاه روستا را خرید اری و در سال هزار و سیصد و چهارده شمسی به مهدی ابراهیمی دریانی ششدانگ

عرصة روستا را فروخته و در تاریخ هزار و سی صد سی و دو اهالی روستا آقایان علی اصغر سرتیپ زاده و سید احمد گلشنی را

وکالت دادند که عرصه روستا را از مالک خریداری نماید و آن دو نفر هم پس از خرید ، روستا را به صاحبان املاک و ساکنین

روستا فروختند و از آن به بعد ساکنین روستای دیزج خلیل مالک عرصه و اعیانی املاک خود شدند.<<لازم به توضیح است که:

محمدعلی میرزا چندین مرحله در روستای دیزج خلیل علیا اقامت نموده (منزل حاج قربانعلی واقع در نزدیکی حمام روستا). قوانین

جدید حکومتی از عوامل موثر برگشت روستا به دست روستاییان بود.وجود کاریز(چشمه آب) و حمام (صاحب نظران معتقد به

قدمت بیش از سی صد ساله آن هستند)مسجد قدیمیدال بر مسکونی و اجتماعی بودن این روستا است چنانچه سنگ نوشته

کشف شده در سال هزارو سیصد و هفتاد و یک شمسی ( هنگام تعمیر کاریز روستا کشف و تحویل میراث فرهنگی شبستر شده )

مورد مطالعه و تاریخ یابی شود در صورت داشتن اطلاعات می تواند در شناسایی تاریخ روستا موثر باشد. این روستا یکی از

هفت روستای همجوار همدیگر است که از قدیم الایام زندگی مسالمت آمیزی با هم داشتند. برابر شواهد ونظر تعدادی از معتمدین

، روستای فعلی دیزج خلیل علیا ، در قسمت جنوب غربی ( بین موقعیت حمام عمومی و محله چهار باغ ها) قرارداشته و در طول

این دوصد یا سه صد سال به سمت شمالی گسترش یافته است. ساختار دیوار های شرقی بعضی از باغ های غربی روستا( مسیر

اسد باغ باشی به سمت جنوب وآثار باقی مانده ار خانه های مسکونی قدیمی موئد این نظر است) سای. برای مثال کشف شدن

تعدادی قبر و جسد هنگام بازسازی مسیر آب حمام در قبل از انقلاب ، پیدا شدن قبر و جسد از زیر سنگ زرد رنگی که در

سمت جنوبی میدان فعلی قرار داشت ،وجود کوچه های باریک و دیوار های هفت چین (مهره ای) بلند در سمت غربی روستا

( اسد باغ باشی به سمت جنوب ، در نگاه اول فرق بین دیوار باغات و منازل قابل درک است ، وجود باقیمانده جای درب ورودی

و چهار چوبی های ارزش داردر جای جای دیوار های بلند که نسبت به درب و جهار چوب های باغی مقاومتر هستند، وجود خانه

هایی با دیوار ها بلند خانه باغ های مرتفع در مسیر جنوبی روستا (به سمت وایقان باشی (جاده جنوبی) و در سمت جنوب شرقی

( انتهای قلعه باغ) و همچنین وجود قلعه های دیده بانی وحفاظتی در سمت شمالی ،غربی که متاسفانه همگی تخریب و آثاری از آنها

به جانمانده ولی اکثر افراد در قید حیات امروزی آثار آنها را مشاهده کرده اند و دیگر نمونه ها ، کهاشاره به آنها اطاله کلام است.

لازم به ذکر است که محل فعلی روستا ، پاینتر از موقعیت فعلی داشته و آثار مشاهده شد در سنه های اخیر می تواند گواه بر این

موضوع باشدابراهام ویلیامزجکسن آمریکایی در سال 1282شمسی(1903میلادی-1321قمری) به ایران آمده و در مورد دیزج خلیل

نوشته موقع آمدن به ایران از طرف خوی و مرند و صوفیان به تبریز آمدم و موفع برگشت از منطقه شبستر عبور کردم سب را بین

را ، دردیزج خلیل و تسوج بیتوته کردیم.ادوارد براون انگلیسی سال 1888میلادی(1267شمسی-1306قمری) نیزمی نویسد: روز

دیگر به قصبه دیزج خلیل رسیدیم که میزبان ما در آن قصبه یک دسته گل به ما تعارف کرد و این نشانگر این بود که آنان قبلا هم

با افراد اروپایی برخورد داشته اند.ژوبر پیرفرانسوی در 1805میلادی(1184شمسی-1220 قمری) در سفرنامه(مسافرت در ارمنستان

و ایران) می آورد که کوتاه ترین راه که مارا به تبریز می رساندراه تسوج-دیزج خلیل بودو موقع برگشت برای فرار از گرما در منطقه شبستر

به دیزج خلیل رسیدیم که در 20 کیلومتری آجی چای قرار دارد.

.حمدلله مستوفی در کتاب نزهه القلوبنام دیزج خلیل را به عنوان یکی از روستا های مالیاتی آورده است . از آنجایی که حمداله مستوفی

بن تاج الدین ابی بکر بن حمد فرزند نصر مستوفی قزوینی در سال 680 قمری در قزوین متولدو بعد از وارد شدن به امور دولتی در سال

750 قمری وفات یافتهو آرامگاهش نیزدر قزوین است بنابراین حداقل تاریخ و زمانی که میتواند به رونق رسیدن و مالیاتی قرار گرفتن

روستادر نظر گرفت و همچنین تطبیق زمان حیات محقق وآمدن نام روستا در کتاب وی، روستا می تواند سابقه ای بیش از 800 سال داشته

باشد مگر اینکه دلیلی بر تازه ساز بودن محل بیاوریم..

نظرات ادوارد براون وژوبر پیر و مستوفی می تواند در مورد هریک از هفت محله کلی دیزج خلیل مورد استفاده قرار گیرد ولیکن استنتاج

ها به هریک از آن محله ها می تواند منطبق گردد هرچند که با وجود مسیر جاده شوسه ،بیشتر به محله دیزه و دیزج خلیل علیا انطباق خواهد

یافت. روستا هایهمجوار عبارتند ازمحله دیزه-محله پائین- میریلو محله وسط و گرگان و محله غیبلو .

هرگونه برداشت با قید منبع بلامانع است

جغرافیا و تاریخ ایران,جغرافیا و تاریخ,جغرافیا و تاریخ بانه,جغرافيا و تاريخ,جغرافيا و تاريخ الجزائر,کتاب ماه جغرافیا و تاریخ,درآمدی بر جغرافیا و تاریخ نیشابور,...
نویسنده : بازدید : 4 تاريخ : شنبه 1 آبان 1395 ساعت: 16:56

close
تبلیغات در اینترنت